Telefoontje naar de verkeerde, teruggefloten minister en te weinig koffie: zo mislukte de prinsjesdagdeal

Vicepremier en VVD-leider Dilan Yesilgöz (VVD) tijdens nachtelijk overleg over de begroting. © ANPVicepremier en VVD-leider Dilan Yesilgöz (VVD) tijdens nachtelijk overleg over de begroting. Reconstructie Telefoontje naar de verkeerde, teruggefloten minister en te weinig koffie: zo mislukte de prinsjesdagdeal Het minderheidskabinet-Jetten moest op zoek naar steun in de oppositie voor de prinsjesdagbegroting. Dat mislukte faliekant. Een reconstructie aan de hand van drie fatale fouten. Tobias den Hartogen Elodie Verweij 3 september 2026, 18:30Laatste update: 18:39 Reageren Maak ons je Google-favoriet 1. Te weinig relatiebeheer Al bij de start van het minderheidskabinet belooft premier Jetten de oppositiepartijen ‘een aantal forse handreikingen’. Dat zal ook wel moeten: om wetten door de beide Kamers te krijgen, is hun steun nodig. „De koffiemachines staan al op te warmen”, zegt Jetten in zijn eerste debat als premier. In zijn eerste debat als premier beloofde Jetten een uitgestoken hand aan de oppositie. © ANP Maar de oppositie merkt daar vanaf het begin al direct weinig van. Afspraken om ‘koffie te drinken’ worden afgelopen voorjaar verschoven of afgezegd. In juli krijgt een aantal fractievoorzitters wél bezoek van premier Rob Jetten en minister Eelco Heinen (Financiën, VVD). Maar het voelt ‘plichtmatig’ zeggen fractieleiders nadien. „Prietpraat”, vindt er één. Een ander: „Geen moment had ik het idee dat ze écht wilden weten wat belangrijk is voor míjn partij.” Ze hebben vooral het idee dat ze worden gebruikt. Dat het kabinet kan zeggen: we zijn vast langs geweest. Als Jetten en Heinen langsgaan bij PRO-leider Jesse Klaver pakt de premier snel de stoel naast Klaver. Zo leggen de camera’s vast dat Jetten in ieder geval op beeld náást de oppositie zit, niet tegenover. Geen twee-tegen-één. Maar als de camera’s weg zijn, gaat Jetten gewoon naast Heinen tegenover Klaver zitten. Bij het bezoekje van Jetten en minister Eelco Heinen (Financiën) aan PRO-fractieleider Jesse Klaver werd goed nagedacht over wie waar zat. © ANP Ook in de zomer hoort de oppositie niets vanuit het kabinet. Wonderlijk, denken ze: politieke steun heeft ook relatiebeheer nodig. Elkaar iets gunnen. Dan helpt het als je elkaar een beetje kent en korte lijnen houdt. Eind juli is 50Plus-voorman Jan Struijs op vakantie in Engeland als CDA-leider Henri Bontenbal hem belt. Zou dit het telefoontje van toenadering zijn? Maar nee, Geert Wilders heeft een spoeddebat aangevraagd over de migranten die het Spaanse Ceuta hebben bestormd. Het CDA wil dat debat niet. Zoiets wordt Wilders’ feestje om tegen migratie te ageren. Én tegen CDA-minister Bart van den Brink (Asiel). Struijs is toch al niet van plan de aanvraag van het spoeddebat te honoreren, maar hij vindt het veelzeggend dat het enige belletje dat hij krijgt hierover gaat. BBB wordt zelfs helemaal niet uitgenodigd. Het ergert BBB-fractieleider Henk Vermeer zo erg dat hij via de pers druk zet: laat ons in ieder geval even langskomen. Het kabinet besluit BBB alsnog te vragen. Maar ook dat gaat aanvankelijk mis. BBB’ers Henk Vermeer en Femke Wiersma mogen – na veel gedoe – alsnog komen praten. Vergeefs. © ANP VVD-vicepremier Dilan Yesilgöz belt op 14 augustus Caroline van der Plas om BBB uit te nodigen. Maar Van der Plas is helemaal geen fractieleider meer, dat is al zeven maanden Henk Vermeer. Van der Plas appt Vermeer verwonderd dat Yesilgöz haar zojuist had uitgenodigd. Vermeer appt terug: Gaat Dilan dan joú bellen? Van der Plas snapt ook niet waarom. Maar het zegt wel veel, vinden de BBB’ers. Yesilgöz zegt er later wel sorry voor. JA21-leider Joost Eerdmans dacht vorige week nog: hier gaan we uitkomen. Hij heeft er dan al vijf gesprekken op zitten met minister van Financiën Eelco Heinen. Want dat is de strategie die het kabinet heeft gekozen: er zijn twéé onderhandelingstafels. Op het ministerie van Algemene Zaken ontvangen premier Jetten en de vicepremiers de partijleiders van PRO, BBB, JA2