Verkeerde toiletgewoonten kunnen gezondheidsrisico’s veroorzaken: ‘Blijf nooit langer dan 3 minuten zitten’

Mensen die met hun telefoon op het toilet zitten, hebben vaker last van aambeien, zegt maag-darmspecialist Magalli Surmont © Getty Images, RVMensen die met hun telefoon op het toilet zitten, hebben vaker last van aambeien, zegt maag-darmspecialist Magalli Surmont Verkeerde toiletgewoonten kunnen gezondheidsrisico’s veroorzaken: ‘Blijf nooit langer dan 3 minuten zitten’ Te hard persen, verkeerd op het toilet zitten of op je telefoon scrollen terwijl je je boodschap doet: het lijken onschuldige gewoontes, maar ze kunnen grote gevolgen hebben. Van aambeien en pijnlijke anale scheurtjes tot verzakkingen: een maag-darmspecialist legt uit hoe je de zes meest voorkomende toiletproblemen herkent én vermijdt. Maak ons je Google-favoriet 1. Aambeien: de klassieker Wie anale klachten zegt, denkt natuurlijk meteen aan aambeien. En dat is niet zo gek. „Iedereen heeft aambeien”, zegt maag-darmspecialist Magali Surmont (UZ Brussel). „Dat zijn kleine vaatkussentjes die ervoor zorgen dat de anus goed afsluit.” Aambeien geven pas problemen wanneer ze uitzakken, gaan bloeden of pijn doen. „Daarom is het niet goed om hard te persen op het toilet. Op die manier duw je extra bloed in de vaatkussentjes, waardoor ze opzwellen en uitzakken. Ook wie erg lang op de pot blijft zitten, loopt risico.” Het is dus geen toeval dat een verhoogd risico nauw samenhangt met een hardnekkige gewoonte van velen: telefoongebruik tijdens het toiletteren. „Een onderzoek toonde onlangs aan dat mensen die met hun telefoon op het toilet zitten, vaker last van aambeien hebben. Dat heeft natuurlijk niet te maken met die smartphone op zich, maar wel met de langere tijd die ze doorbrengen op het toilet.” Hetzelfde geldt voor wie graag leest tijdens het toiletbezoek. Naast aambeien zijn ook anale fissuren een vaak onderschat probleem. Dat zijn kleine scheurtjes in de extreem gevoelige huid van het anale kanaal. Ze veroorzaken bijna altijd hevige pijn en vaak helderrood bloed bij de ontlasting. „De voornaamste risicofactor is harde ontlasting”, zegt Surmont. „Harde ontlasting komt er moeilijker uit, wat ervoor zorgt dat het anale slijmvlies uitrekt en scheurt. Zo ontstaan er beschadigingen op het moment van de ontlasting. Zo’n scheur is erg pijnlijk en zorgt voor een vicieuze cirkel: door de pijn trekt de kringspier samen en kan het scheurtje niet genezen. Bovendien ga je door het onaangename gevoel automatisch je ontlasting ophouden. Zo wordt deze nog harder, en kan de wond opnieuw openscheuren.” Het gebeurt dat er een stuk darm van 10 centimeter naar buiten komt Een rectumprolaps of verzakking – waarbij een deel van de endeldarm (het rectum) via de anus naar buiten komt – klinkt als een horrorverhaal, maar komt regelmatig voor. „Een prolaps ontstaat door een combinatie van factoren die de bekkenbodem verzwakken of uitrekken.” Dat kan te wijten zijn aan ouderdom, obesitas of zwangerschap. Opvallend is dat ook chronische luchtwegproblemen, zoals astma, een prolaps kunnen veroorzaken. Dat komt doordat die vaak gepaard gaan met krachtig hoesten, wat een verhoogde druk in de buikholte geeft. Een prolaps kan uitgesproken vormen aannemen. „Het komt voor dat een stuk darm van tien centimeter of langer naar buiten komt”, vertelt dokter Surmont. „Op de bekkenbodem rusten ook de blaas en baarmoeder, en ook die kunnen verzakken.” Nogmaals: hard persen op het toilet is niet verstandig. „Op die manier ga je de nervus pudendus – een belangrijke zenuw die achter het bekken naar beneden loopt – uitrekken en beschadigen. Het gevolg is een verzwakte bekkenbodem die de anus minder goed afsluit, waardoor die kan gaan wijken, eventueel met incontinentie voor stoelgang tot gevolg.” Volgens de arts is het belangrijk om onderscheid te maken tussen een prolaps en aambeien die uit de anus komen. „Patiënten zien iets uitstulpen en denken meteen aan aambeien. Het kan echter ook een verzakking van de endeldarm zijn, wat vaak optreedt bij persen. Soms kunnen we de prolaps zien of voelen tij