Verkiezingsnederlagen zetten positie van bondskanselier Merz in Duitsland verder onder druk

Bij zijn aantreden beloofde Merz vorig jaar met de nieuwe bondsregering grote hervormingen door te voeren. © ANP / EPABij zijn aantreden beloofde Merz vorig jaar met de nieuwe bondsregering grote hervormingen door te voeren. Verkiezingsnederlagen zetten positie van bondskanselier Merz in Duitsland verder onder druk Miljoenen Duitsers gingen zondag naar de stembus. De AfD en Die Linke lijken de grote winnaars in respectievelijk de deelstaat Mecklenburg-Voor-Pommeren en de stad Berlijn. De CDU boekt een historisch verlies, waardoor het lot van bondskanselier Merz steeds onzekerder wordt. Maak ons je Google-favoriet Bij de SPD was er dit keer hoop: eindelijk leken de Duitse sociaaldemocraten weer eens een verkiezing te winnen. Toch eindigde minister-president Manuela Schwesig zondagavond in de deelstaat Mecklenburg-Voor-Pommeren op een tweede plaats. De campagne Frau gegen Blau – blauw is de kleur van AfD – bleek voor Schwesig niet genoeg om de radicaal-rechtse partij te verslaan. Het verschil met de AfD is overigens miniem. In Berlijn won wel een linkse kandidaat. Elif Eralp hield namens Die Linke de CDU achter zich. De crisis op de Berlijnse woningmarkt was veruit het belangrijkste thema. In het traditioneel linkse bolwerk Berlijn eindigde de AfD als derde. Terwijl in het noorden van Duitsland 1,3 miljoen mensen naar de stembus mochten, waren dat er in de Duitse hoofdstad 2,5 miljoen. De opkomst was bij beide verkiezingen hoger dan voorheen. Er stond veel op het spel. In Berlijn is Die Linke de grootste partij geworden. © Guy Hoeks Vooral voor de CDU. De partij van bondskanselier Friedrich Merz verloor zowel in Mecklenburg-Voor-Pommeren als in Berlijn. De christendemocraten behaalden het slechtste resultaat sinds de oprichting na de Tweede Wereldoorlog. Er was zelfs de vrees dat de CDU de kiesdrempel in de deelstaat niet zou halen. Maar dat rampscenario is uitgebleven. Merz sprak van een ‘rampzalige uitslag’. Wel raakt de partij in Berlijn het Rotes Rathaus (stadhuis) kwijt. Dat is grotendeels te wijten aan de falende burgemeester Kai Wegner. Duitsland telt zestien deelstaten. Duitse politiek was jarenlang saai. Normaal gesproken kregen de regionale verkiezingen dan ook niet veel aandacht. Maar in dit Superwahljahr – er vonden maar liefst vijf deelstaatverkiezingen plaats – is alles anders. Duitsland staat onder hoogspanning. De kwakkelende economie – vooral de maakindustrie – krijgt klap na klap, de oorlog in het Midden-Oosten treft de Duitse autorijder rechtstreeks in zijn portemonnee en het doorlopende gekibbel in de Duitse politiek zorgt voor nationaal chagrijn. Het gevolg: de Duitse kiezer vlucht steeds vaker de flanken op waardoor AfD en Die Linke groeien. Intussen raken de middenpartijen hun steun vanuit de bevolking kwijt. ‘Heeft hij het nu nog in de hand?’ Weekkrant Die Zeit was deze week niet de enige in Duitsland die zich afvroeg of de dagen van bondskanselier Merz al geteld waren. Want ook Merz blijkt net als zijn voorganger Olaf Scholz (SPD) niet in staat de rijen gesloten te houden. Ongeveer heel Duitsland was al voor verkiezingsdag zondag bezig met het bedenken van scenario’s. Stapt Merz uit eigen beweging op? Breekt hij met coalitiepartner SPD en komt er een minderheidsregering? Of blijft hij gewoon zitten? Zoals gewoonlijk wordt Duitsland om de oren geslagen met peilingen. Overal is te zien: Merz is inmiddels historisch impopulair. Een gefrustreerde woordvoerder bagatelliseerde het en sprak van een ‘momentopname’. Hij zette openlijk zijn vraagtekens bij de betrouwbaarheid van de peilingen. Manuela Schwesig van de SPD wist niet te winnen in Mecklenburg-Voor-Pommeren. © AFP Saksen-Anhalt Na de verkiezingsnederlaag in Saksen-Anhalt stond de positie van de CDU-bondskanselier al onder druk. De AfD won overduidelijk, al kreeg de extreemrechtse partij in de Oost-Duitse deelstaat geen meerderheid. De overwinning van de AfD was vooral de zwakte van de politieke tegenstanders, zo constateerden veel