Vermeend 9/11-brein vangt bot bij hooggerechtshof VS: doodstraf blijft mogelijk

De doodstraf is nog niet van tafel voor het vermoedelijke brein achter de aanslagen van 11 september en twee medeverdachten. Hun afspraak om die straf te ontlopen blijft ongeldig. Het Amerikaanse hooggerechtshof neemt de zaak niet in behandeling, waardoor de eerdere uitspraak van het hof van beroep overeind blijft. Daarmee verandert er voor de drie verdachten niets aan de status van hun deal.

De afspraak draaide om een cruciaal punt: voorkomen dat de drie de doodstraf zouden kunnen krijgen. Zij hadden daarvoor een deal gesloten, maar die hield bij het hof van beroep geen stand. Met een geldige overeenkomst hadden ze de doodstraf kunnen ontlopen. Nu die overeenkomst ongeldig blijft, biedt ze hun die bescherming niet. Dat is de kern van deze juridische ontwikkeling: niet een nieuwe straf, maar het uitblijven van een geldige afspraak die de zwaarste mogelijke uitkomst moest uitsluiten.

Het hooggerechtshof gaat zich niet over de zaak buigen. Daardoor komt er via die route geen wijziging van de uitspraak van het hof van beroep. Het verschil is belangrijk: de hoogste rechter behandelt het geschil niet inhoudelijk, maar laat met die beslissing de bestaande situatie intact. De deal wordt dus niet alsnog geldig. Voor de verdachten blijft het resultaat van de eerdere procedure daarmee staan, ook na deze stap bij het hooggerechtshof. Hun poging om de afspraak overeind te houden levert op dit punt geen verandering op.

Dat de doodstraf mogelijk blijft, betekent niet dat de drie die straf nu ook hebben gekregen. De beslissing gaat over de overeenkomst waarmee zij eraan wilden ontkomen, niet over het daadwerkelijk opleggen van een straf. Ook blijft het gaan om verdachten: één van hen wordt gezien als het vermoedelijke brein achter de aanslagen van 11 september, de andere twee zijn medeverdachten. De weigering om de zaak te behandelen is op zichzelf geen oordeel over hun schuld. De juridische inzet van deze stap is de geldigheid van hun deal.

De betekenis is daarmee scherp afgebakend, maar voor de drie groot. De uitspraak die hun overeenkomst onderuit haalde, blijft van kracht. Het hooggerechtshof grijpt niet in en de afspraak sluit de doodstraf dus niet uit. Een definitieve straf volgt niet uit dit besluit; de mogelijkheid van de doodstraf blijft wel bestaan.