Vermogenden verdeeld over box 3-belasting: 'Mijn kijk is wel veranderd'

De discussie over box 3 zorgt niet alleen in Den Haag voor verdeeldheid. Ook mensen met vermogen kijken heel verschillend naar de geplande belastingregels voor spaargeld, beleggingen en vastgoed. Het nieuwe stelsel moet vanaf 2028 ingaan, maar de coalitie is er nog niet uit. Voor de ene belegger is vertraging welkom, voor de andere betekent het juist langer vastzitten aan een ongunstige situatie.

De grote vraag: wanneer belast je winst op vermogen? Bij een vermogensaanwasbelasting gebeurt dat jaarlijks, óók als iemand de gestegen aandelen of crypto nog niet heeft verkocht. De winst staat dan op papier, maar de belasting moet wel worden betaald. Zonder voldoende spaargeld kan dat betekenen dat een belegger een deel moet verkopen. Een vermogenswinstbelasting werkt anders: daarbij volgt de rekening pas wanneer iemand verkoopt. Daar zit ook een nadeel aan. Door een verkoop vooruit te schuiven, kunnen beleggers belastingheffing uitstellen. Het verschil tussen die twee systemen raakt rechtstreeks aan de keuzes die vermogenden maken.

Cryptobelegger Rob Duijvestijn ziet daarom graag dat de plannen opnieuw worden bekeken. Hij vindt dat de voorgestelde aanwasbelasting het nemen van risico onaantrekkelijk maakt. Juist bij crypto kunnen koersen hard omhooggaan en vervolgens weer instorten. Wie geen geld apart zet voor de belastingrekening, kan daardoor in de knel komen. Zijn bezwaar: een hoge koers aan het einde van het jaar kan leiden tot belasting over winst die na een crash in het voorjaar alweer is verdampt. Voor hem is het moment waarop de Belastingdienst afrekent dus geen detail, maar een belangrijk financieel risico.

Bij vastgoedbeleggers ligt dat anders. Zij zouden in het nieuwe stelsel geen aanwasbelasting betalen en willen de verandering juist sneller zien. Nu betalen zij in box 3 een tarief van 36 procent over een verondersteld rendement van 6 procent, terwijl hun daadwerkelijke opbrengst vaak lager uitvalt. Verhuurder Wim Steenks kan de huur van zijn vastgoed niet verhogen; zijn huurders wonen er al ruim vijftig jaar. Volgens hem gaat er meer aan belasting uit dan aan huur binnenkomt. Een lager werkelijk rendement doorgeven mag nu al, maar daarbij telt de Belastingdienst ook de stijging van de WOZ-waarde mee. Zo ontstaat alsnog rendement op papier. Steenks wil verkopen zodra het pand leegkomt. Het nieuwe stelsel zou hem helpen, mits hij kosten kan aftrekken.

Ook voor ondernemer Petra van Rooijen veranderen de afwegingen. Zij belegt zelf voor haar pensioen, maar overweegt een overstap naar een pensioenaanbieder. Jaarlijks afrekenen over nog niet verkochte aandelen zit haar dwars: ze wil haar beleggingen zo lang mogelijk laten doorgroeien. Bij pensioenbeleggen volgt de belasting pas bij de pensioenuitkering. Daarvoor levert ze wel vrijheid in, doordat het geld op een geblokkeerde pensioenrekening staat en niet zomaar eerder beschikbaar is. Die flexibiliteit woog voor haar zwaar, maar het belastingvoordeel krijgt nu meer gewicht. De politieke beslissing blijft ondertussen uit. Daarmee is ook nog niet duidelijk of het nieuwe stelsel in 2028 daadwerkelijk begint.