Vier bakkers nemen worstenbroodjes van de super onder de loep: ‘Hij moet mooi glanzen’

Een worstenbroodje is in Brabant geen snack waarvoor je een speciale gelegenheid nodig hebt. Carnaval, kerst, na het voetbal: het kan eigenlijk altijd. Maar hoe goed zijn de broodjes uit de supermarkt als je ze voorlegt aan mensen die er hun vak van hebben gemaakt? Voor AD proeven vier kenners blind zes merken. Daarbij telt niet alleen de smaak: ook het deeg, de vulling en de afwerking moeten overtuigen.

De proeverij vindt plaats bij Bakkertje Deeg in Heusden. Bakker en bakkerijtechnoloog Giel Vermeulen schuift daar aan met bakker Jan Nagelkerke uit Oudenbosch, worstenbroodondernemer Bart Houben uit Eindhoven en tv-kok Danny Jansen. Die laatste zit ook de jury voor van de jaarlijkse verkiezing van het Lekkerste Brabantse Worstenbroodje. Die wedstrijd bestaat sinds 1995 en levert de winnaar meer op dan alleen eer. In de weken na de overwinning verdrievoudigt de omzet van de winnende bakker. Vermeulen kent dat effect: samen met zijn vader Lucas won hij in 2022 en opnieuw in 2026. Nagelkerke pakte de prijs in 2023.

De lat ligt dus stevig hoog. Volgens Jansen hoort de worst over de volle lengte in het broodje te zitten, zonder lege ruimte tussen vlees en deeg. Ook moeten de uiteinden goed gesloten zijn en de zijkanten voldoende garen. Vermeulen kijkt daarnaast naar de samenhang: uiterlijk en smaak moeten allebei gelijkmatig zijn. Het broodje hoort makkelijk af te bijten en een glanzende buitenkant te hebben. Alleen een lekkere worst in wat brood stoppen is voor deze kenners duidelijk niet genoeg. Het gaat om hoe alles samenkomt bij iedere hap.

Dat zulke details zwaar wegen, past bij de plek die het worstenbroodje in Brabant inneemt. Nederlanders eten er jaarlijks gemiddeld ongeveer 25 miljoen. De Brabantse variant bestaat uit zacht varkensvlees met daaromheen goed gaar witbrood en wordt bij voorkeur met de hand gemaakt. Houben verbindt het broodje aan samen eten, bijvoorbeeld na de nachtmis op kerstavond, met carnaval of tijdens de kermis. Nagelkerke ziet die liefde terug aan de toonbank: klanten nemen zakken mee naar huis en bestellen daarnaast losse exemplaren om onderweg alvast op te eten.

Toch krijgt het supermarktbroodje niet bij voorbaat een onvoldoende. Nagelkerke reageert bij zijn eerste hap juist positief verrast. Dat is nog geen oordeel over alle zes merken, maar laat wel zien dat de kenners ruimte houden voor een meevaller. Tijdens deze blinde proeverij draait het uiteindelijk om het broodje zelf: hoe het smaakt, hoe het weghapt en of de verhouding tussen worst en deeg klopt. Ook een supermarktvariant krijgt langs die meetlat zijn kans.