Vindt 16 procent het slaan van vrouwen echt normaal? Nee, dat niet, maar hoe zit het dan wel?

Foto ter illustratie. © Joris van GennipFoto ter illustratie. Vindt 16 procent het slaan van vrouwen echt normaal? Nee, dat niet, maar hoe zit het dan wel? Het was een ‘schrikbarend’ nieuwsbericht: meer Nederlanders dan vier jaar geleden hebben begrip voor een man die zijn vrouw slaat. Dat blijkt uit onderzoek. Maar zo zwart-wit als het er stond, is het ook weer niet. Alleen: hoe zit het dan wel? Victor Schildkamp Nieuwsverslaggever 29 september 2026, 16:54Laatste update: 16:57 Maak ons je Google-favoriet Onderzoeker Mark Boukes stoorde zich dinsdagmorgen aan de eerste nieuwsberichten over het onderzoek waarover hij en collega’s van de universiteiten van Amsterdam en Tilburg zich bogen. „Met koppen als ‘meer Nederlanders hebben begrip voor slaan van vrouwen’, zoiets, maar het ligt echt genuanceerder, al is er dus wel iets aan de hand.” Want hoe zit het dan precies: 84,2 procent van de mannen in Nederland vindt het nooit gerechtvaardigd dat een man zijn vrouw slaat. Dat was vier jaar geleden nog 87 procent. Zorgwekkend? Zeker. Maar het is niet zo dat die andere 16 procent er dus maar op los slaat. „De mensen die de vragenlijst invulden, konden antwoorden geven op een schaal van 0 tot 9, waarbij 0 staat voor ‘nooit gerechtvaardigd’ en 9 voor ‘altijd gerechtvaardigd’. Dan zie je dat het percentage dat voor 0 kiest, is gedaald van 87 naar 84,2 procent. Maar het merendeel van de rest kiest voor optie 1 of 2.” De vraag is dan waar 1, 2, 3 en alle andere opties tussen ‘nooit gerechtvaardigd’ en ‘altijd gerechtvaardigd’ voor staan. „Daar hebben wij geen invulling aan gegeven”, zegt Boukes. „Maar iemand die 1 of 2 invult, kan zich dus een situatie voorstellen waarin een klap uitdelen zou kúnnen voorkomen.” Wat die situatie kan zijn, verschilt per persoon. Boukes kan dat niet invullen, maar ook een variant als ‘vrouw valt man aan met mes en man verdedigt zich’ telt dus mee. Daarmee wil Boukes de cijfers overigens geenszins bagatelliseren. „Het percentage dat het nooit gerechtvaardigd vindt, is wel gedaald en dat is zorgelijk. Bovendien is dit gedeelte over het slaan van vrouwen onderdeel van een groter onderzoek naar vrouwenemancipatie in het algemeen en ook op alle andere gebieden, behalve abortus, is een knikje naar beneden te zien.” Daarbij doelt Boukes bijvoorbeeld op het feit dat iets meer Nederlanders het een probleem vinden als een vrouw meer verdient dan haar man of dat vrouwen zich onveiliger zijn gaan voelen. Gevolgen van een conservatieve wind die door de politiek en de samenleving waait. Opvallend en daarmee zorgwekkend is dat oudere mensen iets vaker zeggen dat geweld tegen vrouwen nooit gerechtvaardigd is dan jongere mensen. Een directe link met sociale media en de opkomst van de manosfeer daarop is echter (nog) niet direct te leggen en om precies te weten waar dat aan ligt, zou beter moeten worden ingezoomd op die jongeren. Minder opvallend wellicht is dat mensen met een religie het vaker ‘tot op zekere hoogte’ gerechtvaardigd vinden dat een man zijn vrouw slaat. Maar uit het onderzoek blijkt ook dat er geen verschil is tussen religies, wat wél vaak wordt gedacht en geroepen. Ook minder opvallend is dat meer vrouwen dan mannen het slaan van vrouwen ‘nooit gerechtvaardigd’ vinden. De data komen uit het Nederlandse deel van de World Values Survey 2026, een internationaal breed opgezet onderzoek naar de waarden en opvattingen van de bevolking. De Universiteit van Amsterdam en Tilburg University analyseerden antwoorden van 2500 Nederlandse volwassenen van 18 jaar en ouder. Het onderzoek wordt ook in andere landen gedaan. In de loop van 2027 zijn de Nederlandse cijfers te vergelijken met die van andere landen. LUISTER OOK naar onze dagelijkse nieuwspodcast Praat mee met AD Lees meer PRO probeert abortus opnieuw uit het strafrecht te halen