VK met brok in de keel na speech ‘politieke ster’ Andy Burnham: ‘Kantelmoment van deze eeuw’

Andy Burnham werd bij zijn speech emotioneel. © AFPAndy Burnham werd bij zijn speech emotioneel. VK met brok in de keel na speech ‘politieke ster’ Andy Burnham: ‘Kantelmoment van deze eeuw’ De toespraak van premier Andy Burnham dinsdag op het congres van Labour heeft de Britten in het hart geraakt. Vriend en vijand omschrijven de speech vol radicale plannen als een ‘historisch moment’. Niet het verdriet over zijn vader Roy, maar vooral Burnhams visie om het VK uit het slop te trekken oogstte ontzag. 6 reacties Maak ons je Google-favoriet „Andy, je kunt het”, roept een vrouw dinsdag in de grote zaal van het congrescentrum in Liverpool als Labour-leider Andy Burnham tijdens zijn partijspeech stilvalt. Overmand door emoties over zijn onlangs overleden vader biggelen tranen over zijn wangen. De Britse premier is lang niet de enige die snottert. Met zijn betoog om het VK op de schop te nemen en de Brexit ongedaan te maken bezorgt Burnham het halve land een brok in de keel. Andy Burnham. © Stefan Rousseau/PA via AP „Labour gaat nog jaren praten over deze toespraak”, schrijft Patrick Maguire in The Times. „Deze speech zal worden herinnerd als een kantelmoment in deze nog jonge eeuw.” The Spectator, het huistijdschrift van de Conservatieve Partij, roemde de oratorische gaven van de nieuwbakken minister-president. Burnham slaagde erin de auteur kippenvel te bezorgen, iets wat hem zelden overkwam. De Independent sprak van de ‘meest revolutionaire toespraak’ in de afgelopen twintig jaar. Zelfs Jon Sopel van de podcast The News Agents verruilde zijn cynisme voor bewondering. In Burnham beschikte Labour volgens de voormalige BBC-correspondent over een ‘politieke ster’. Niet het verdriet over zijn vader Roy, maar Burnhams visie om het VK uit het slop te trekken oogstte ontzag. „De rechtse partijen praten almaar over de ‘regie terugpakken’”, zei Burnham. „Laat ze nooit vergeten dat zij zelf de touwtjes uit handen gaven.” De kiem van de erosie van de zorg, de uitholling van grote industrieën en het tekort aan sociale woningbouw legde hij in de schoot van ex-premier Margaret Thatcher. Zij privatiseerde staatbedrijven en sloot verouderde industrieën. Met de erfenis van de Iron Lady, die in 1990 opstapte, wil Burnham rigoureus afrekenen. Geen van zijn voorgangers, van Tony Blair tot Keir Starmer, durfde zich aan het thatcherisme te branden om kiezers niet af te schrikken. Burnham, pas tien weken in 10 Downing Street, noemde deze terughoudendheid ‘lafheid’. Met zijn radicale hervormingen legde Burnham bewust zijn hoofd op het hakblok. „Ik accepteer dat mijn baan op het spel staat.” Op beeldende wijze schetste Burnham zijn visie voor het VK. De vermolmde ouderenzorg heeft zijn prioriteit. Hij vertelde hoe een verzorger in een aftands verpleeghuis de trouwring stal van zijn oma Kitty. Net als vele andere bejaarden moest oma Kitty haar huis verkopen om een plek in de instelling te krijgen. Vrijwel elke Brit kent zo’n wrange situatie uit zijn of haar nabije omgeving. Burnham vroeg de Labourleden en de tv-kijkers in het land een offer te brengen. Alleen met gigantische investeringen kan de ouderenzorg worden herzien. Dat geld moet komen uit een versobering van de staatspensioenen. Morrelen aan deze ‘Triple Lock’ staat normaliter al garant voor politieke zelfmoord, maar Burnham ging verder. Het VK moet van hem een terugkeer als EU-lid overwegen. „De Brexit heeft de controle op immigratie verzwakt”, stelde hij in Liverpool. „Een deel van onze controle over onze economie zijn we ook kwijtgeraakt.” Het opkopen van waterbedrijven, inmenging in de energiemarkt en een hervorming van het kiesstelsel kwamen hier nog bij. „Als jullie het eens zijn met het merendeel van mijn plannen, schaar jullie dan achter me.” Of Burnham zijn plannen ooit realiseert, moet de kiezer beslissen. Hij heeft verkiezingen nodig om zijn plannen uit te voeren want volgens de afspraken van het huidige regeerakkoord kan hij geen extra geld uitgeven. Experts zeggen daarom