Waarom de oplopende staatsschulden nu ook jouw hypotheek en lening duurder maken

Obligatiehandelaren op de beurs in Chicago. Staatsleningen gingen afgelopen week in de uitverkoop, waardoor de rente steeg. © ReutersObligatiehandelaren op de beurs in Chicago. Staatsleningen gingen afgelopen week in de uitverkoop, waardoor de rente steeg. Waarom de oplopende staatsschulden nu ook jouw hypotheek en lening duurder maken De rente is de afgelopen weken flink gestegen. Beleggers vragen een hogere risicopremie op obligaties, omdat de inflatie hardnekkig hoog blijft en de staatsschulden van sommige landen de pan uit rijzen. Ook de honderden miljarden die geleend worden om de investeringen in kunstmatige intelligentie te doen jagen de rente op en dat gaan bedrijven en consumenten merken. Peet Vogels Economieverslaggever 7 september 2026, 13:30 Maak ons je Google-favoriet Even leek het erop dat er paniek uitbrak op de kapitaalmarkten. De Amerikaanse staatsschuld bereikte het astronomische bedrag van 40 biljoen dollar. De Amerikaanse overheid betaalt inmiddels meer aan rente op de staatsschuld dan aan defensie. En de schuld loopt hard op, omdat de overheid structureel meer geld blijft uitgeven dan er binnenkomt. Hoe lang gaat dat nog goed, dachten beleggers, en voor de zekerheid verkochten ze alvast Amerikaanse staatsleningen. Die verkoop dreef de rente op Amerikaanse staatsleningen op. In Europa keken beleggers vooral naar Frankrijk, waar de staatsschuld ook hard oploopt en de politiek maar geen afspraken over bezuinigingen kan maken. Ook hier eisen beleggers een hogere risicopremie op staatsleningen, oftewel een hogere rente. Ook het Verenigd Koninkrijk ligt onder een vergrootglas, evenals Japan. Daar komt nog bij dat de inflatie hardnekkig hoog blijft door de hoge olieprijs. De Europese Centrale Bank (ECB) en de Amerikaanse centrale bank hebben al laten doorschemeren dat zij de rente gaan verhogen om de inflatie te bestrijden. Die hogere rente bereikt bedrijven en burgers. Zo stijgt de hypotheekrente en wordt een persoonlijke lening, bijvoorbeeld om een auto aan te schaffen, duurder. Ook bedrijven merken de hogere rente. Lenen om te investeren wordt duurder. Dat betekent dat investeringen zullen teruglopen, omdat een deel van de investeringen niet meer lonend is door de hogere rentekosten. Dat betekent op den duur minder economische groei. De grote vraag is: waar gaat dit eindigen? Houden beleggers het hoofd koel of komt er een race om het eerst bij de uitgang te zijn en gaan staatsleningen tegen bodemprijzen de deur uit, zoals in de Europese schuldencrisis? In 2010 bleek Griekenland niet langer in staat de staatsschuld af te lossen. De rentes van schuldenlanden vlogen omhoog en de crisis dreigde de euro onderuit te halen. Alleen door ingrijpen van ECB-president Mario Draghi werd de crisis bezworen. Een klein land als Griekenland kon de euro al bijna onderuit halen. Wat voor rampen staan ons te wachten als grote landen als Frankrijk en de VS hun schulden niet meer kunnen financieren? Zo’n rampscenario ziet Carsten Brzeski, hoofd macro-economisch onderzoek bij ING, niet gebeuren. „Beleggers zijn wakker geschud door de hoge staatsschuld van de VS. Maar we weten al lang dat hoge staatsschulden een probleem zijn. Dat probleem wordt groter als de rentebetaling op de staatsschuld harder stijgt dan de economische groei.’’ De huidige situatie hoeft niet tot paniek te leiden, denkt Brzeski. „We zitten niet op de schuldniveaus van de schuldencrisis in 2010.” Brzeski, en ook andere deskundigen, denken dat beleggers te somber zijn. „Ik denk dat de rente minder verhoogd wordt dan waar beleggers nu van uitgaan. Ik verwacht dat de rente zelfs weer gaat dalen op termijn.’’ We hoeven dus nog niet ons geld van de bank te halen en om te zetten in goudstaven als het aan de ING-econoom ligt. Maar de politiek moet wel aan de bak. Bezuinigingen en hogere belastingen zijn nodig om de tekorten weg te werken en de staatsschuld betaalbaar te houden. Dan nemen beleggers ook genoegen met een lagere rente, goed voor zowel de sch