Waarom docenten het boek en schrift er weer bij pakken na jaren van digitalisering

Docenten Anna Zweers en John van der Linde. © Koen VerheijdenDocenten Anna Zweers en John van der Linde. Waarom docenten het boek en schrift er weer bij pakken na jaren van digitalisering Pen, papier en lesboek maken een comeback in het klaslokaal. Na jaren van digitalisering op scholen lijkt er sprake van een kleine kentering: tijdens de lessen van docenten Anna (30) en John (47) blijven de laptops in de tas, met een goede reden. Emma Thies Nieuwsverslaggever 3 september 2026, 13:00Laatste update: 13:37 Maak ons je Google-favoriet Paragrafen maken, nummertjes toevoegen en af en toe een witregel ertussen. Leerlingen moeten soms echt leren hoe je netjes in een schrift schrijft, zeggen docent Engels Anna Zweers en wiskundedocent John van der Linde. Zweers: ,,Er wordt een hoop gekladderd." Is de jonge generatie scholieren dit verleerd? Gek is die gedachte niet: de afgelopen twee decennia werd er in klaslokalen volop geïnvesteerd in digitaal onderwijs. Ook op Het Rhedens in Rozendaal, de school waar de twee docenten werken. Een jaar of tien geleden kregen leerlingen laptops, en daarmee werden veel lesmethoden ook deels digitaal. ,,Maar bij wiskunde kun je je voorstellen dat een nette cirkel of grafiek tekenen op een laptop, met een muis in je hand, helemaal niet handig is", zegt Van der Linde. ,,Dat wilde ik eigenlijk niet meer, het schiet niet op. Wiskunde moet je gewoon lekker in een schrift kunnen doen." Bij hem blijven de laptops tijdens de les dus in de tas, net als bij zijn collega van Engels. Zweers: „Leerlingen onthouden de stof beter als ze aantekeningen hebben gemaakt op papier. Ja, het aantekeningenblaadje belandt soms verfrommeld onderop in een tas, maar ze hebben de stof toch beter tot zich genomen door het op te schrijven.” Daar valt iets voor te zeggen. Zo liet een recente Noorse studie onder scholieren zien dat leerlingen die met de hand aantekeningen maakten later beter scoorden op toetsen dan klasgenoten die op de laptop werkten. Daar komt bij, zegt Zweers, dat leerlingen steeds meer met AI doen. Een opstel schrijven over een boek? ChatGPT heeft het binnen enkele seconden voor elkaar. „Dus ook dat laat ik ze het liefst gewoon met een pen tijdens de les schrijven, of ik doe een mondelinge overhoring.” Digitaal is zeker belangrijk, maar soms is in een schrift schrijven beter. © ANP Niet de hele dag naar schermpje staren Kortom, terug naar de ouderwetse lesboeken, pen en papier. De directeuren van aanbieders van lesmethoden, zoals Noordhoff, Blink en Snappet, beamen dat de afgelopen twintig jaar voor veel scholen een flinke zoektocht is geweest op digitaal vlak. Zowel in het primair als het voortgezet onderwijs. ,,Scholen hebben ontdekt wat wel en niet werkt. Sommige vakken, of onderdelen van vakken, gaan nu eenmaal beter op papier", zegt Jorien Castelein, uitgever van Blink en voorzitter van de branchevereniging voor educatieve uitgevers. Daar komt denk ik ook bij dat ouders en docenten niet willen dat leerlingen de hele dag naar een schermpje kijken „Daarbij komen de nadelen van schermtijd, maar ook dat scholen kostenbewuster zijn geworden: ze willen betalen voor wat ze daadwerkelijk gebruiken.’’ In cijfers van de branchevereniging is te zien dat het aantal digitale leermiddelen op scholen na jaren van groei stabiliseert. Haar collega Eveline Aendekerk van Noordhoff gaat een stap verder: zij denkt dat er, zeker in combinatie met het telefoonverbod op scholen, sprake is van een afname van digitalisering in de klas. „Sommige scholen kwamen tot de conclusie dat digitaal onderwijs niet voor elk vak evenveel toevoegt. Daar komt bij dat ouders en docenten niet willen dat leerlingen de hele dag naar een schermpje zitten te kijken, en dat leerlingen soms echt wel worden afgeleid door iPads en laptops.” Leerlingen achter hun laptop op de Theresiaschool in Lennisheuvel. © Dolph Cantrijn In Zweden een stapje verder Dat bleek ook uit een rapport van Kennisnet. Daarin zeiden leraren dat zij het gevoel h