Wat betekent winst van AfD? Bondskanselier Merz onder druk, opsteker voor Poetin

Een supporter houdt een bord omhoog met een foto van lijsttrekker Ulrich Siegmund, na het sluiten van de stembussen. © ReutersEen supporter houdt een bord omhoog met een foto van lijsttrekker Ulrich Siegmund, na het sluiten van de stembussen. Wat betekent winst van AfD? Bondskanselier Merz onder druk, opsteker voor Poetin AfD heeft zoals verwacht een monsterzege behaald in de Oost-Duitse deelstaat Saksen-Anhalt. De ruime verkiezingswinst van de rechts-extremisten zet de positie van bondskanselier Friedrich Merz nog meer onder druk. Maak ons je Google-favoriet Alternative für Deutschland (AfD) laat directe achtervolger CDU in de prognoses ver achter zich. De partij, die bij de veiligheidsdiensten als extreemrechts te boek staat, behaalt in de eerste prognose 44,5 procent van de stemmen. De Duitse christendemocraten blijft steken op 18,5 procent. De huidige minister-president van Saksen-Anhalt, Sven Schulze, heeft erkend dat zijn partij heeft gefaald bij de deelstaatsverkiezingen. „Het is voor ons een nederlaag”, aldus Schulze tegen omroep ARD. Begin dit jaar volgde hij Reiner Haseloff op die na vijftien jaar het veld ruimde. „Als de AfD aan de macht komt, dan is de fundamentele vraag voor mij of ik na 72 jaar mijn vaderland zou verlaten’’, waarschuwde Haseloff vorig jaar nog tegen boulevardkrant Bild. Voor hem zou dan het leven ‘ondraaglijk’ worden. De virtuele winst van AfD lag al maanden boven 40 procent. Acht maanden bleek uiteindelijk te kort voor CDU’er Schulze om de achterstand tot AfD-kandidaat Ullrich Siegmund in te lopen. In deze verkiezingscampagne was bondskanselier Friedrich Merz (CDU) naar verluidt verzocht weg te blijven. Hij is zo impopulair dat het Schulze alleen maar kon schaden. Ulrich Siegmund. © AFP Rusland als bondgenoot De afgelopen maanden bleef AfD weliswaar gevrijwaard van grote schandalen. Zoals die het begin van 2026 speelden: van Chinese spionage en nepotisme binnen de partij tot smeergeld uit Rusland en leden die de Hitlergroet uitbrengen. Desondanks kwam de partij opnieuw in verlegenheid. Zo liet AfD-kopstuk Hans-Thomas Tillschneider zich filmen in zijn kantoor, waar een mok van het Russische leger stond. Volgens Tillschneider ging het slechts om ‘een geschenk uit Berlijn’. Critici zien hierin het zoveelste bewijs dat AfD’ers Rusland als bondgenoot hebben omarmd. De partij wil niet alleen de Duitse wapenleveranties aan Oekraïne stopzetten, ook moet er Russische les worden gegeven op scholen in Saksen-Anhalt. De overwinning van AfD is een opsteker voor de Russische president Vladimir Poetin. Het Kremlin mengde zich opnieuw nadrukkelijk in deze Duitse deelverkiezingen. Onder de codenaam Matrjoschka werden Duitse politici op sociale media afgeschilderd als corrupt en ziek. De Russen bouwden nieuwssites van gerenommeerde Duitse media na en verzonnen bijvoorbeeld dat de minister-president in Saksen-Anhalt, Schulze, vrouwen seksueel zou hebben misbruikt. Tijdens de bondsverkiezingen in 2025 was er al sprake van een gecoördineerde acties uit Rusland om Duitse politici in diskrediet te brengen. Hoewel zondag slechts 1,7 miljoen Duitsers in Saksen-Anhalt naar de stembus gingen, kan de verkiezingsuitslag in de kleine deelstaat grote gevolgen hebben voor heel het land. Bondskanseliers moesten al eens vertrekken. Zo verloor de SPD, voorheen de arbeiderspartij, in 2005 de deelstaatverkiezingen in Noordrijn-Westfalen. Na een stemming in de Bondsdag moest toenmalige bondskanselier Gerhard Schröder van de SPD aftreden. Ludwig Erhard was in 1966 een andere bondskanselier die moest terugtreden nadat zijn partij CDU een verkiezingsnederlaag in Noordrijn-Westfalen leed. De vraag is welk lot bondskanselier Merz aan de verkiezingsuitslag in het relatief kleine Saksen-Anhalt verbindt. Niet alleen telt Noordrijn-Westfalen - waar het CDU in 2025 overigens de grootste partij bleef - 8,5 keer zoveel inwoners en heeft deze regio een groter economisch belang. Ook bevindt Duitsland zich onder Merz te midden