‘We zijn pa zélf maar gaan verschonen’; grote reorganisatie pakte dramatisch uit bij zorginstelling

Locatie De Vlasgaard van zorginstelling Valkenhof kreeg in februari van dit jaar bezoek van de Inspectie. © DCI MediaLocatie De Vlasgaard van zorginstelling Valkenhof kreeg in februari van dit jaar bezoek van de Inspectie. ‘We zijn pa zélf maar gaan verschonen’; grote reorganisatie pakte dramatisch uit bij zorginstelling Minder afhankelijk van dure zzp’ers en een scheiding van zorg- en welzijnstaken: dat was het doel van een grote reorganisatie bij de Valkenswaardse zorginstelling Valkenhof in 2025. Maar volgens nabestaanden pakte de praktijk dramatisch uit. Ook de Inspectie velde een vernietigend oordeel en er waren zorgen in de politiek. Maak ons je Google-favoriet Het is een al even onthutsend als schokkend beeld dat familieleden tegenover deze site schetsen van de manier waarop hun naasten de laatste jaren zijn verzorgd bij de Valkenswaardse zorginstelling Valkenhof. Die naasten hadden een vergevorderde vorm van dementie en waren in hun laatste levensfase volledig afhankelijk van intensieve verpleegkundige zorg bij eten en drinken, het toedienen van medicatie, persoonlijke verzorging en alle andere dagelijkse behoeften. De zorg voor hen pakt in de praktijk anders uit dan verwacht, zo blijkt uit diverse voorvallen waar familieleden op stuitten als ze een bezoek brachten aan hun naasten. „Mijn vader kon niet zelfstandig eten en drinken, maar kreeg daar regelmatig geen hulp bij”, vertelt één van hen. „Hij probeerde het dan zelf, maar er belandde dan meestal meer op de grond dan in zijn maag. ‘Hij had geen honger’, kregen we dan te horen.” „Ik heb ’m daar meerdere malen in verwaarloosde toestand aangetroffen. Soms zat hij tot aan z’n oksels in de ontlasting. Dat was van meters afstand te ruiken. Dan ging ik hem zelf maar verschonen.” Een andere nabestaande komt met soortgelijke ervaringen over een familielid dat op dementieafdeling De Vlasgaard verzorgd werd. „Ik trof haar op een ochtend ijskoud aan, liggend op de vloer. Daar had ze vermoedelijk al uren gelegen. Het alarm werkte niet, of er was niet op gereageerd. Bij een ander bezoek kwamen we haar in onderkleding op de gang tegen, zonder hulp in de buurt. Of zittend in haar eigen ontlasting in de woonkamer.” De familieleden, wier naasten inmiddels zijn overleden, leggen al snel een verband met het onervaren personeel dat sinds enige tijd op de afdeling rondloopt. „Die misten niet alleen ervaring, maar ook bevlogenheid en initiatief”, merkt een familielid op. „Ze waren vooral met hun telefoon bezig. Zodra er wel ervaren verpleegkundigen waren, ging het beter.” Valkenhof voerde vanaf 2025 een opvallende omslag door. Een dure laag zzp’ers maakt dan geleidelijk plaats voor een nieuwe groep zogenoemde leefgroepondersteuners. Zij moeten bewoners gaan helpen met taken waarvoor geen zorgachtergrond nodig is: de gordijnen openen, helpen met opstaan, haren kammen, een praatje maken. Verpleegkundigen en verzorgenden kunnen zich zo volledig richten op de verpleegkundige en medische zorg. ‘Voor veel zorg is vooral een groot hart nodig, geen diploma’, verwoordt bestuursvoorzitter Petra de Regt de nieuwe visie in november 2024 in een interview met het Eindhovens Dagblad. Een visie die dan al kritisch gevolgd wordt door Ronald Batenburg, hoogleraar arbeids- en organisatievraagstukken aan de Radboud Universiteit. „Dit werkt alleen als de verantwoordelijkheden voor iedereen glashelder zijn en er altijd genoeg verpleegkundigen op de vloer aanwezig zijn”, zo waarschuwde hij. Juist op dat vlak constateert de Inspectie voor Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) forse tekortkomingen als zij in februari van dit jaar een onaangekondigd bezoek brengt aan De Vlasgaard. Daar wonen ruim dertig mensen met een zware zorgindicatie. De nieuwe groep leefgroepondersteuners blijkt wel degelijk opgezadeld met taken waarvoor scholing nodig was, ziet de inspectie. Ze missen daardoor ‘signalerend’ vermogen. Ook de samenwerking tussen hen en het verpleegkundig personeel schiet tekort. De inspectie constatee