Wie rijdt, gebruikt niets: nulnorm voor alcohol en drugs klinkt simpel, maar politie vreest extra werk

Een automobilist moet blazen in Breda. © CHARLOTTE AKKERMANSEen automobilist moet blazen in Breda. Wie rijdt, gebruikt niets: nulnorm voor alcohol en drugs klinkt simpel, maar politie vreest extra werk Geen druppel drank en geen spoortje drugs: driekwart van de Nederlanders is voorstander van een zerotolerancebeleid in de auto. Politieagenten trappen in een nieuw rapport van verkeersadviseur SWOV echter op de rem. Bij zo’n nullimiet stijgt hun werkdruk zó fors dat het aantal verkeerscontroles mogelijk juist zal dalen. David Bremmer Nieuwsverslaggever 22 september 2026, 20:00Laatste update: 20:26 Maak ons je Google-favoriet De roep om strengere regels voor rijden onder invloed klinkt al jaren. Vorig jaar werden 48.000 bestuurders aangehouden die met te veel drank en/of drugs op achter het stuur zaten. Driekwart van de Nederlanders is voor zero tolerance, bleek vorig jaar uit onderzoek van het Slachtofferfonds. Nu mogen bestuurders nog met twee glazen drank (0,5 promille) achter het stuur kruipen en jonge bestuurders met 0,2 promille. Voor drugs zijn er wettelijke limieten voor twaalf soorten, waaronder amfetamine, cannabis, GHB, MD(M)A, cocaïne en heroïne. De SWOV, de belangrijkste verkeersveiligheidsadviseur van de overheid, heeft nu onderzocht hoe haalbaar een nulnorm is. Onderzoekers spraken daarvoor met politiespecialisten en lieten tientallen verkeersagenten een vragenlijst invullen. Wat blijkt? De meeste politieagenten hebben een dubbel gevoel bij een nulnorm. Het maakt de boodschap eenvoudiger. ‘Politiemedewerkers verwachten dat een nullimiet de boodschap versterkt dat alcohol- en drugsgebruik niet samengaan met deelname aan het verkeer.’ Maar de politie vraagt zich ook af of een zo’n streng beleid wel haalbaar is. De handhaving van drugsgebruik staat nu al onder druk. Een nulnorm zou leiden tot veel meer geconstateerde overtredingen ‘en daarmee tot een grotere belasting van politie, laboratoria en andere ketenpartners’. Uit een analyse van alle bloedonderzoeken die bij automobilisten werden gedaan van 2017 tot en met 2023, blijkt dat een aanzienlijk deel wel iets op had. Alleen te weinig om beboet te worden. Alcoholcontrole tijdens de aftrap van de BOB-campagne. © ANP Daar komt bij dat drugs als cannabis en cocaïne lang in het bloed aantoonbaar kunnen blijven. THC kan soms een week meetbaar zijn, cocaïne dagen. Met een nulnorm kan een automobilist strafbaar zijn zonder dat aantoonbaar sprake is van beïnvloeding van de rijvaardigheid. Daarnaast kosten drugscontroles agenten handenvol tijd, onder meer door bloedafname, artsen en laboratoriumonderzoek. Ook de speekseltest is niet altijd accuraat. ‘De speekseltest slaat al aan bij hele kleine hoeveelheden, maar in het bloed zit iemand dan soms onder de limiet.’ Ook bij alcohol verwachten agenten problemen. De ademtest is bij lage waarden lang niet altijd accuraat. Een nulnorm zou volgens hen leiden tot meer overtredingen, aanhoudingen en administratief werk. ‘Dit zou resulteren in meer aanhoudingen, meer administratieve afhandeling en extra belasting van politie, laboratoria en het Openbaar Ministerie.’ Een agent schat dat één aanhouding ‘zomaar een uur tijd’ kan kosten. Een ander zegt: „Tijdens een dienst kost één zaak al veel tijd, dat ga je met een nullimiet alleen maar vaker krijgen.” Het gevolg van een nullimiet kan zelfs zijn dat politieagenten minder controleren. „Tijdens de surveillancediensten zouden collega’s minder gaan controleren op rijden onder invloed. Dit omdat er te veel werk aan gaat zitten voor te weinig resultaat.’’ Om dit probleem op te lossen onderzocht de SWOV het scenario waarbij de bloedtest bij drugs wordt vervangen door een snellere speekselanalyse. Politieagenten zijn enthousiast: „Geen arts meer nodig. Snellere afhandeling.” Een agent noemt het ‘zo’n enorme verbetering, waarbij ook absoluut meer gehandhaafd zal worden omdat de afhandeling veel sneller gaat’. Het systeem moet alleen wel juridisch houdbaar en betrouwbaar zi