Wie vanaf nu dadels of wijn van de Westelijke Jordaanoever (ver)koopt, kan in de cel belanden

Foto ter illustratie: dadels en een Palestijnse vlag. © Sandra ZeilstraFoto ter illustratie: dadels en een Palestijnse vlag. Wie vanaf nu dadels of wijn van de Westelijke Jordaanoever (ver)koopt, kan in de cel belanden Vanaf dinsdag mogen er in Nederland geen goederen meer worden verkocht uit illegale Israëlische nederzettingen in bezet gebied. Er staan in het uiterste geval zelfs forse celstraffen op. Kolonisten en handelaren hebben echter al de nodige sluiproutes ontdekt om hun waren alsnog ‘legaal’ in de winkel te krijgen. Chris van Mersbergen Nieuwsverslaggever 21 september 2026, 14:00Laatste update: 14:22 Maak ons je Google-favoriet Een woordvoerder van supermarkt Jumbo lepelt een keurige lijst op van goederen in de supermarkt die uit Israël komen. Te weten: Medjoul-dadels (zie foto hieronder), zeekraal, kruiden zoals koriander en basilicum, mineola’s en bij uitzondering grapefruits, mango’s en avocado’s. Medjoul-dadels. © Getty Images Ook Albert Heijn haalt zijn (biologische) dadels uit Israël. Dat geldt ook voor doppinda’s, tot komende winter althans, want vanaf dan komen ze uit een ander land. ‘Vanwege een betere kwaliteit’, meldt een woordvoerder. Producten uit Israël verkopen, dat mag gewoon. Sterker nog: de Europese Unie en Israël hebben een onderling verdrag dat bedrijven die vanuit Israël producten exporteren belastingvoordelen biedt. Wat vanaf dinsdag níet meer mag: producten verkopen (en als consument kopen) uit Israëlische nederzettingen op de Westelijke Jordaanoever (Palestijns gebied) en de Golanhoogten (Syrisch gebied), nederzettingen die volgens internationaal recht illegaal zijn. Jumbo zal zich keurig aan de nieuwe regels houden, meldt de woordvoerder. Ook nu wordt de afkomst van producten uit Israël al beoordeeld: „Dan vragen we de data op en laten we dit controleren door een onafhankelijke partij.” Albert Heijn zegt strikte afspraken te hebben met de leveranciers van bijvoorbeeld de biologische dadels. ‘Producten die aan ons worden geleverd, moeten zijn geteeld binnen het internationaal erkende grondgebied van Israël.’ De grootste supermarkt van Nederland voert ‘regelmatige controles uit om de herkomst te verifiëren’. De vraag is of dat altijd voldoende is. Global Echo, een organisatie die opkomt voor de mensenrechten van Palestijnen, deed de afgelopen jaren uitgebreid onderzoek naar de export van goederen uit Israël. Van bijna zesduizend zendingen die tussen 2017 en 2026 voor de EU waren bestemd, bleek ruim 17 procent producten te bevatten uit illegale nederzettingen. Die worden dus als Israëlisch verkocht, terwijl ze dat volgens internationaal recht niet zijn. Exporteurs gebruiken volgens Global Echo verschillende sluiproutes. De meest voorkomende: wel de plaats van de teelt bij naam noemen, maar daar simpelweg Israël achter zetten. Wat ook voorkomt: een postadres in Israël gebruiken. Een derde optie: producten uit bezette gebieden mengen met producten uit Israël zelf, waardoor de herkomst niet meer te achterhalen is. Supermarkt Lidl zegt op de hoogte te zijn van het onderzoek van Global Echo: ‘Mochten we kennis nemen van concrete feiten over producten die afkomstig zouden zijn uit illegale nederzettingen dan zullen we de zaak uiteraard onderzoeken en waar nodig passende maatregelen nemen’, mailt de Duitse super. Het in stand houden van landbouw in en rond de illegale nederzettingen is voor in elk geval een deel van de Israëlische regering een bewuste tactiek om de greep op die gebieden te verstevigen. „Boerderijen op de Westelijke Jordaanoever vormen een strategisch doel om het land te beschermen en te voorkomen dat het door Palestijnen wordt ingenomen”, zei de minister van Financiën, Bezalel Smotrich, eind 2024. De Israëlische productie van dadels en andere producten brengt Palestijnen letterlijk in het nauw Volgens Global Echo brengt de Israëlische productie van dadels en andere producten Palestijnen letterlijk in het nauw. Ze hebben minder landbouwgrond en water tot hun beschikk