Ze geloven dat Duitsland niet bestaat: de schokkende wereld van de Reichsbürger

Prins Heinrich Reuss de dertiende (in 2013), met links zijn moeder Woizlawa, een nicht van koningin Juliana. Rechts: Duitsland-correspondent Guy Hoeks. © Marianne van Dam, Joost HovingPrins Heinrich Reuss de dertiende (in 2013), met links zijn moeder Woizlawa, een nicht van koningin Juliana. Rechts: Duitsland-correspondent Guy Hoeks. Ze geloven dat Duitsland niet bestaat: de schokkende wereld van de Reichsbürger Een echte Duitse prins die klaar staat om de complete Duitse staat met een coup over te nemen. En een complot over zeshonderd kinderlijkjes. Correspondent Guy Hoeks viel van de ene in de andere verbazing tijdens het schrijven van zijn boek over de Duitse Reichsbürger en ziet overeenkomsten met Nederlandse soevereinen. Cyril Rosman Onderzoeksjournalist 1 september 2026, 11:30Laatste update: 12:04 Maak ons je Google-favoriet Het was 2024 toen Guy Hoeks, Duitsland-correspondent voor deze site, zichzelf terugvond in een mistroostige rechtbankzaal met systeemplafonds en tl-buizen in Frankfurt. Voor zijn ogen speelde zich een tafereel af dat uit 1922 leek te komen: de plannen voor een staatsgreep, opgezet door oude adel. „De verdachte, prins Heinrich Reuss de dertiende, leek iemand uit de vorige eeuw. Een echte aristocraat, een keurige meneer met een wollen jasje en golvend haar. Maar wel met plannen voor een putsch (staatsgreep, red.). Het was zo bizar.” En omdat de wereld achter prins Reuss de dertiende nog veel groter en bizarder bleek te zijn (zijn medeverdachten zijn een arts, een advocaat, ex-militairen en een oud-parlementariër), leidde die ene dag in de rechtbank tot een reis door Duitsland en een boek dat deze week verschijnt: Duitse dagdromen over het keizerrijk. Daarin vertelt Hoeks het verhaal van de Duitse Reichsbürger, een bonte verzameling Duitsers die zich afzetten tegen de parlementaire democratie en die naar het keizerrijk van Wilhelm II terugverlangen. Elke week deelt een groep van hen bij de Brandenburger Tor in Berlijn folders uit aan toeristen waarin staat dat de Duitse staat niet bestaat. Het is een beweging waarin (antisemitische) complottheorieën hard rondgaan. Je schrijft dat maar liefst vier miljoen Duitsers geloven dat Duitsland eigenlijk nog een keizerrijk is. Hoe kan dat? „Duitsland is tot 1918 een keizerrijk geweest, met heel veel prinsen, hertogen en Freiherren. Die adel is er nog steeds. Er zijn veel mensen die naar die periode terug zouden willen, met optochten, vaandels en vlaggen.” „Maar tegelijk worstelt Duitsland nog steeds enorm met zijn oorlogsverleden en chauvinisme en is de Duitse vlag beladen. Dat zorgt voor een gespleten land. Reichsbürger zijn vaak mensen die rustig en afgezonderd in hun eigen dorp willen leven en met rust gelaten willen worden.” Prins Heinrich Reuss de dertiende zit al een paar jaar vast, zijn rechtszaak loopt nog. Hoe serieus was zijn plan voor een putsch? „Volgens het Openbaar Ministerie had hij mogelijk duizenden mensen achter zich staan, verenigd in Freikorpsen. Er zijn honderden wapens aangetroffen. Er stond al een schaduwkabinet op papier.” „Daaruit blijkt ook direct hoe divers de wereld van de Reichsbürger is. Want naast ex-militairen was er ook een astroloog. Die zou minister voor ‘spirituele en buitenaardse zaken’ worden. Zij moest voorspellen wanneer Dag X, de dag dat de Bondsdag bestormd moest worden, zou komen.” Jachslot Waidmannsheil, bij Bad Lobenstein, is eigendom van prins Heinrich Reuss. © Getty Images Die prins Reuss heeft ook nog eens een band met de Oranjes, toch? „Heinrich Reuss de dertiende is een achterneef van prinses Beatrix. De moeder van Heinrich kwam als kind ‘s zomers vaak op bezoek bij toenmalig prinses Juliana. Als koningin Wilhelmina kinderloos was gebleven, was mogelijk een Reuss op de Nederlandse troon beland.” Wat is het verschil tussen de Reichsbürger en de soevereinen hier? „Ook Nederlandse soevereinen zetten zich af tegen het huidige machtstelsel. Ook zij willen andere, kleinere samenlevingsvormen. Maar