Zo zien we onszelf terug in het Amerika van Trump: ‘Als we hekel aan VS hebben, hebben we ook een hekel aan onszelf'

Nederlanders hebben meer gemeen met de Amerikaanse president Donald Trump dan we willen geloven. © AFPNederlanders hebben meer gemeen met de Amerikaanse president Donald Trump dan we willen geloven. Zo zien we onszelf terug in het Amerika van Trump: ‘Als we hekel aan VS hebben, hebben we ook een hekel aan onszelf' Amerika staat er slecht op bij veel Nederlanders sinds Trump weer aan de macht is. Maar zijn Make America Great Again-beweging heeft ook Nederlandse wortels, stelt politicoloog Peter van der Heiden. „Wij als Nederlanders hebben aan de basis gestaan van de leuke dingen, maar ook aan de basis van de mindere kanten.” Maak ons je Google-favoriet Fan van Donald Trump kun je hem bepaald niet noemen. Maar alle negativiteit over Amerika stuit Peter van der Heiden ook tegen de borst. Het is zo’n fantastisch land met zulke interessante mensen, vindt de Nijmeegse politicoloog. En dus werd het tijd voor een ander geluid. „Ik heb zelf een ongelooflijke fascinatie en liefde voor dat land. Wat daar politiek gebeurt, is niet nastrevenswaardig. De Trump-haat aanwakkeren, is in Nederland niet echt nodig. Dat is water naar de zee dragen. Maar het land zelf en de mensen zijn echt geweldig. Dus dat wil ik meer laten zien.’’ „Er zijn heel veel leuke dingen in Amerika. En wij als Nederlanders hebben aan de basis daarvan gestaan. Aan de basis van de leuke dingen, maar ook aan de basis van de mindere kanten. Dus als je een hekel hebt aan Amerika, heb je ook een beetje een hekel aan onszelf.” Van der Heiden dook in de banden tussen Nederland en de VS en selecteerde twintig Nederlanders en Amerikanen met Nederlandse roots voor zijn boek Dutch Americans. Van fanatieke dominee tot kunstenaar en van harde ondernemer tot vredesactivist. Allemaal drukten ze in meer of mindere mate een stempel op het Amerikaanse dna. De dominees die hij selecteerde, deden dat zeker. Tot op de dag van vandaag. Politicoloog Peter van der Heiden, schrijver van het boek Dutch Americans. © Paul Rapp „Het bijzondere is: wat wij geëxporteerd hebben, is de afwijking. Wij hebben niet ons mainstream calvinisme naar de VS gestuurd. Theodorus Frelinghuysen ging erheen, een dominee die op de preekstoel mensen uit stond te schelden. Dat het hoerenlopers waren. En dat ze nooit naar de hemel zouden gaan en weet ik wat allemaal.” Ook een andere oerconservatieve dominee emigreerde, Albertus van Raalte. Hij bouwde een eigen gemeenschap op. Wat is daar nu, eeuwen later, nog van over? „Ja, de kolonie die hij stichtte, heet Holland in Michigan. Daar wordt nog steeds het meest conservatief gestemd van zo’n beetje heel Amerika. Ze stemmen daar en masse op MAGA-kandidaten.’’ „Pete Hoekstra komt bijvoorbeeld uit Holland, de man die tijdens de eerste periode van Trump ambassadeur in Nederland was. Dat is een zwaar conservatief heerschap. Hij beweerde dat er in Nederland no-go zones waren waar politiemensen niet durfden te komen, waar hulpverleners in brand werden gestoken, en weet ik wat voor flauwekul.’’ „Toen hij met die uitspraken geconfronteerd werd, ontkende hij dat te hebben gezegd. Ook toen hem de beelden van die uitspraken getoond werden, hield hij dat vol. Hij is geboren in Nederland, in Groningen, maar hij is daar niet per toeval gaan wonen. Holland, Michigan is thuis voor dit soort mensen.” Pete Hoekstra fietste in zijn periode als ambassadeur door Nederland, en deed daarbij ook het Betuwse Buren aan. © William Hoogteyling Is de invloed van die strenge dominees verder terug te zien? „Zeker. Wat je in Nederland in die tijd had, was een soort buitenkant religie. Mensen waren in naam protestants. Ze gingen zondags naar de kerk en zeiden hun gebed voor het eten. „Maar dominee Frelinghuysen zei: je moet echt je hele leven ermee bezig zijn. Het ging hem om die persoonlijke band met God. Dat zie je nog steeds heel sterk terug in Amerika, met de born-again christians. Iemand als George Bush junior is daar een fantastisch voorbeeld van.’’ „Die heeft in zijn jeug